Mapa planowanych działań ochrony czynnej.
Zarządzenie
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2013 poz. 627 , 628, 842, Dz. U. z 2014 poz. 805 oraz 850) zarządza się, co następuje: § l. Ustanawia się plan ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie” zwanego dalej „rezerwatem”, który położony jest na działce nr ew. 487, obręb Winiary, gmina Pińczów, województwo świętokrzyskie.
§ 2. Plan ochrony rezerwatu, z uwagi na położenie rezerwatu w obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003, uwzględnia zakres planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000.
§ 3. 1. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych naturalnego stanowiska roślinności stepowej.
2. Przyrodniczymi i społecznymi uwarunkowaniami realizacji celu ochrony, o którym mowa w ust. 1 są:
1) występowanie na niewielkiej przestrzeni różnorodnych zbiorowisk roślinnych o charakterze stepowym, mających ograniczony zasięg w kraju;
2) walory geomorfologiczne: krasowe formy rzeźby terenu;
3) flora i fauna związana m.in. ze specyficznymi siedliskami muraw kserotermicznych, wychodni skalnych i form krasowych;
4) występowanie murawy kserotermicznej Festuco - Brometea (kod: 6210) — siedliska przyrodniczego, wymienionego w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszaru Natura 2000;
5) zagrożenie różnorodności biologicznej rezerwatu w związku z procesem naturalnej i wtórnej sukcesji.
§ 4. Identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków przedstawia tabela stanowiąca załącznik Nr1 do zarządzenia.
§ 5. Teren rezerwatu objęty jest ochroną czynną.
§ 6. Określenie działań ochronnych na obszarze ochrony czynnej, w tym działań dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk oraz gatunków wymienionych w Załącznikach I, II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. i będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003 z podaniem ich rodzaju, zakresu, lokalizacji oraz podmiotu odpowiedzialnego za ich wykonanie przedstawiają tabela oraz mapa stanowiące załącznik Nr 2 do zarządzenia.
§ 7. Ocenę stanu zachowania, identyfikację zagrożeń oraz cele działań ochronnych dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. i będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003, zawiera Załącznik nr 3 do zarządzenia.
§ 8. Współrzędne punktów załamania granic obszaru Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003 w części pokrywającej się z rezerwatem przyrody „Winiary Zagojskie” zawiera Załącznik Nr 4 do zarządzenia.
§ 9. Położenie rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie” na tle obszaru Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003, stanowi Załącznik Nr 5 do zarządzenia.
§ 10. Wprowadza się następujące ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Pińczów dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń:
1) wyznaczenie strefy wyłączonej z zalesień, zmiany użytkowania i rozbudowy budynków w pasie o szerokości 35 m wokół granic rezerwatu;
2) linia energetyczna na odcinku biegnącym przez rezerwat oraz do 50 m od jego granic winna przebiegać pod ziemią.
§ 11. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
|
|
Załącznik Nr 1 do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Identyfikacja oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków
L.P. | Zagrożenia istniejące | Zagrożenia potencjalne | Sposoby eliminacji lub ograniczenia zagrożeń i ich skutków | ||
Zewnętrzne | Wewnętrzne | Zewnętrzne | Wewnętrzne | ||
1 | — | Ewolucja biocenotyczna (uruchomienie procesów sukcesji wtórnej w sytuacji braku użytkowania pasterskiego gruntów w rezerwacie) | Zmiana charakteru użytkowania gruntów wokół rezerwatu (zaniechanie uprawy, zalesienie); | — | Podjęcie działań ochrony czynnej (wypas, użytkowanie kośno-pasterskie, koszenie). Zapobieganie zmianom użytkowania gruntów przyległych do rezerwatu. |
2 | — | Obecność słupa trakcji elektrycznej w rezerwacie (zagrożenie pożarowe w związku z pełzaniem gruntu pod słupem oraz negatywny wpływ na walory krajobrazowe)— | — | — | Zmiana lokalizacji słupa trakcji elektrycznej. Stosowne zapisy we wskazaniach do Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy Pińczów |
Załącznik Nr 2 do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Określenie działań ochronnych na obszarze ochrony czynnej, z podaniem ich rodzaju, zakresu i lokalizacji
Lp. 1) | Rodzaj działań ochronnych | Zakres działań ochronnych | Lokalizacja | Termin | Przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000, którego dotyczy działanie |
1.* | Wypas zwierząt gospodarskich | Wypas naprzemiennie w kwaterach od 1 maja do 15 października – wskazane owce (rasa olkuska, wrzosówka), kozy obsada 0,4-0,6 i obciążenie do 5 DJP/ha/rok z wykoszeniem niedojadów. W obrębie płatów siedliska możliwe jest założenie 8 kwater. Wypas prowadzony na około 50% powierzchni murawy w jednym sezonie (na 4 kwaterach). W kolejnym sezonie wypas należy prowadzić w pozostałych kwaterach. Można też prowadzić wypas innych zwierząt (krowa, koń) przy dokonaniu odpowiednich przeliczeń DJP/ha/rok. | Działka ewidencyjna nr 487, obręb Winiary, gm. Pińczów – obszar wiejski, powiat pińczowski | Corocznie w okresie obowiązywania planu ochrony | murawa kserotermiczna |
2.* | Koszenie | Koszenie po 15 sierpnia (ręczne lub za pomocą kosiarki listwowej). Wysokość koszenia 10-15 cm. Zebranie biomasy i wyniesienie poza płat murawy. Na powierzchni koszonej nie można prowadzić: przyorywania, wałowania, nawożenia, stosowania pestycydów, ścieków i osadów ściekowych oraz dosiewania nasion traw. Działanie w sytuacji braku wypasu. | Działka ewidencyjna nr 487, obręb Winiary, gm. Pińczów – obszar wiejski, powiat pińczowski | Corocznie | murawa kserotermiczna |
3.* | Odkrzaczanie murawy | Mechaniczne lub ręczne usuniecie krzewów (dereń świdwa, śliwa tarnina i in.), poprzez ich wycinkę i karczowanie. Zabieg należy przeprowadzić jesienią lub zimą (X-II). Wiosną (V-VI) następnego roku należy skontrolować skuteczność zabiegu (czy krzewy nie odrastają z pozostałych w gruncie części rośliny) i w razie potrzeby ponownie wyciąć i wykarczować pozostałości. Należy pozostawić okazy małych gatunków róż (Rosa sp.). Biomasa pozostała po zabiegu musi być obligatoryjnie wyniesiona poza granice rezerwatu. Odkrzaczanie należy prowadzić do średniego poziomu zwarcia zarośli w granicach 5-10%, przy czym zwarcie powinno być lokalnie zróżnicowane. Należy pozostawić pojedyncze krzewy lub drzewa o średnicy korony do 6 m. Minimalna odległość miedzy drzewami nie powinna być mniejsza niż 20 m. | Działka ewidencyjna nr 487, obręb Winiary, gm. Pińczów – obszar wiejski, powiat pińczowski | W okresie obowiązywania planu ochrony. Tylko w sytuacji wystąpienia ekspansji krzewów | murawa kserotermiczna |
4.* | Monitoring skuteczności działań ochronnych wymienionych w pkt. 1, 2, 3 | Monitoring wybranych wskaźników siedliska (zwarcie zarośli, rodzime gatunki ekspansywne, stan populacji gatunków chronionych i zagrożonych). Należy założyć stałe poletka monitoringowe w losowo wybranych lokalizacjach w liczbie 10, każdy o powierzchni 25 m kw. (kwadrat o boku 5 m x 5 m) i oznakować trwale w terenie. Pierwszą obserwację monitoringową przeprowadzić bezpośrednio przed podjęciem działań ochronnych, kolejne nie rzadziej niż co 4 lata. Badania monitoringowe prowadzić w lipcu. | Działka ewidencyjna nr 487, obręb Winiary, gm. Pińczów – obszar wiejski, powiat pińczowski | W okresie obowiązywania planu ochrony | murawa kserotermiczna |
1) 1) - gwiazdką (*) oznaczono działania ochronne dotyczące również występującego w rezerwacie siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003
- graficzne wskazanie obszarów obejmujących działania ochronne obrazuje mapa „Planowanych działań ochrony czynnej”
Podmiotem odpowiedzialnym za wdrażanie działań jest RDOŚ w Kielcach jako nadzorujący.
Załącznik Nr 3 do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Ocena stanu zachowania, identyfikacja zagrożeń oraz cele działań ochronnych dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk oraz gatunków wymienionych w Załącznikach I, II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. i będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003
Przedmiot ochrony | Stan | Identyfikacja zagrożenia | Cele działań ochronnych |
murawy kserotermiczne Festuco - Brometea (kod: 6210) | FV/U1 | Zagrożenia istniejące: | utrzymanie siedliska poprzez: |
Załącznik Nr 4 do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Opis granic obszaru Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003 w części pokrywającej się z rezerwatem przyrody „Winiary Zagojskie”
Lp. | X | Y |
1 | 617971,48 | 286330,21 |
2 | 618035,27 | 286327,90 |
3 | 618068,92 | 286107,99 |
4 | 618068,59 | 286107,86 |
5 | 617877,70 | 286030,25 |
6 | 617841,79 | 286015,25 |
7 | 617788,14 | 286043,84 |
8 | 617857,93 | 286152,30 |
Załącznik Nr 5 do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie”
Położenie rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie” na tle obszaru Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003
Zgodnie z art. 19 ust.6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 oraz 842) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ustanawia plan ochrony dla rezerwatu przyrody.
Plan ochrony rezerwatu sporządza się na okres 20 lat w celu oceny stanu zasobów, tworów i składników przyrody, walorów krajobrazowych, wartości kulturowych oraz wskazania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, a także opracowania koncepcji ochrony tych zasobów ze wskazaniem zakresu prac, w tym zabiegów ochronnych dla zachowania walorów przyrodniczych.
Rezerwat przyrody „Winiary Zagojskie” został ustanowiony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 28 marca 1960 r. w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych naturalnego stanowiska roślinności stepowej. ( M.P. Nr 37 z 1960. Poz. 187)
Rezerwat przyrody „Winiary Zagojskie” położony jest na terenie obszarów Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003, który posiada ustanowiony Zarządzeniem z dnia 29.04.2014r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach plan zadań ochronnych.(Dz.Urz. Woj.Św. poz. 1479 z dnia 05.05.2014 r.). Wypełniając wymóg art. 24 ust.5 ustawy o ochronie przyrody w planie ochrony uwzględniono zakres zadań ochronnych dla w/w obszaru Natura 2000.
Plan ochrony określa działania ochronne wymagane dla osiągnięcia celów ochrony obowiązujących w rezerwacie. Rodzaj i zakres zabiegów ochronnych ustalono w oparciu o diagnozę stanu przyrody rezerwatu, biorąc pod uwagę dynamikę procesów przyrodniczych oraz istniejące i potencjalne zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne. Dokumentację stanu przyrody rezerwatu „Winiary Zagojskie” sporządzono w 2013 r., z uwzględnieniem wymagań art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody (Dz. U. Nr 94, poz. 794). Zarządzenie uwzględnia zapisy art. 28 ustawy o ochronie przyrody.
Informację o przystąpieniu do sporządzenia projektu planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie” podano do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie ogłoszenia w prasie, umieszczenie na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Kielcach a także przesłano do właściwych miejscowo organów samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody zapewniono możliwość udziału społeczeństwa na zasadach określonych w art. 39 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W toku postępowania nie zgłoszono żadnych uwag.
Realizacja wskazanych zabiegów w planie działań ochronnych wynika z konieczności zapewnienia optymalnego sposobu użytkowania murawy kserotermicznej — wprowadzenia systematycznego ekstensywnego wypasu, ewentualnie koszenia, usuwania drzew i krzewów lub innych działań zapobiegających procesów sukcesji, będących niezbędnym warunkiem utrzymania w należytym stanie półnaturalnych zbiorowisk muraw kserotermicznych, łatwo ulegających naturalnej wtórnej sukcesji po zarzuceniu tradycyjnej gospodarki łąkowo-pasterskiej. Zabieg jest o tyle istotny, że dotyczy muraw kserotermicznych, tj. siedliska, dla ochrony którego został ustanowiony rezerwat przyrody oraz będących jednym z głównych przedmiotów ochrony w obejmującym cały rezerwat obszarze Natura 2000 Ostoja Nidziańska PLH260003.
Prowadzenie zabiegów ochronnych powinno podlegać monitoringowi obejmującemu ocenę stanu szaty roślinnej. Monitoring pozwoli ocenić m.in. skuteczność prac mających na celu utrzymanie muraw kserotermicznych w optymalnym stanie ochrony. Monitoring pozwoli także na modyfikację działań w przypadku zaistnienia niepożądanych zjawisk.
Przyjęte w planie ochrony ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Pińczów, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy Pińczów dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń, uzasadnia się następująco:
a) wyznaczenie strefy wyłączonej z zalesień, zmiany użytkowania i rozbudowy stanowiącej pas o szerokości 35 m wokół granic rezerwatu przyrody „Winiary Zagojskie” jest wskazane ze względu na konieczność eliminacji ewentualnych zagrożeń wynikających
z istnienia zadrzewień oraz zabudowy w sąsiedztwie ekosystemów muraw kserotermicznych, których obecność wiązałaby się z niekorzystną zmianą warunków topoklimatycznych (zacienienie, dłuższe zaleganie pokrywy śnieżnej, pogorszenie warunków termicznych), zwiększonym dopływem diaspor gatunków drzewiastych, oraz innymi negatywnymi oddziaływaniami antropogenicznymi.
b) przebudowa linii energetycznej zlokalizowanej na terenie rezerwatu z jej przebiegiem pod ziemią na odcinku przebiegających przez rezerwat oraz do 50 m od jego granic jest wskazana ze względu na konieczność eliminacji zagrożenia pożarowego — wewnątrz rezerwatu przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie wschodniej granicy znajduje się słup energetyczny w miejscu, gdzie stwierdzono pełzanie gruntu, co stwarza zagrożenie jego przewrócenia i zwarcia przewodów elektrycznych. Linia energetyczna ma też negatywny wpływ na percepcję krajobrazu kulturowego wzgórz gipsowych.
Realizacja celów naukowych, rekreacyjnych edukacyjnych i sportowych na obszarze rezerwatu przyrody możliwa będzie po uzyskaniu indywidualnej zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach w trybie art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Działalność związana z realizacją ww. celów nie jest z założenia szkodliwa dla ekosystemu murawy kserotermicznej. Unikać należy jednak sytuacji, w których mogłoby dojść do:
— niekontrolowanego ruchu pieszego, biwakowania itp. (zagrożenie nadmiernym wydeptywaniem i tym samym pojawieniem się w miejscu murawy fitocenoz siedlisk wydeptywanych, ewentualnie wzmożenie procesów erozji wodnej wskutek zniszczenia darni),
— ruchu pojazdów (quady, motocykle, rowery; zagrożenie fizycznego zniszczenia fragmentów murawy).
Plan ochrony nie przewiduje turystycznego wykorzystania rezerwatu.
Na terenie rezerwatu nie wskazuje się obszarów i miejsc udostępnionych dla celów naukowych, rekreacyjnych, sportowych, działalności wytwórczej, handlowej i innej z wyłączeniem miejsc, w których będzie realizowana ochrona czynna.
Badania naukowe na obszarze rezerwatu przyrody możliwe będą po uzyskaniu indywidualnej zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach w trybie art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Na podstawie art. 19 ust. 2 projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Miejską w Pińczowie – Uchwała Nr LIII/444/14 z dnia 25.06.2014 r. oraz na podstawie art. 97 ust.3 pkt. 2 przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody w Kielcach – Uchwała Nr 5/2014 z dnia 13.06.2014 r.
Projekt niniejszego zarządzenia uzyskał uzgodnienie Wojewody Świętokrzyskiego –pismo znak: PNK.II.0521.104.2014 z dnia 25.07.2014 r.