Zarządzenie
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH

z dnia 31 marca 2014 r.

w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

Na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, 628 i 842) zarządza się, co następuje:

§ 1. Ustanawia się plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040, zwanego dalej: „obszarem Natura 2000”.

§ 2. Opis granic obszaru Natura 2000 przedstawia załącznik nr 1.

§ 3. Mapę obszaru Natura 2000 przedstawia załącznik nr 2.

§ 4. Identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotami ochrony określa załącznik nr 3.

§ 5. Cele działań ochronnych określa załącznik nr 4.

§ 6. Działania ochronne ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie
i obszarów ich wdrażania określa załącznik nr 5.

§ 7. Wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Daleszyce i Pierzchnica, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych, niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, określa załącznik nr 6.

§ 8. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr ....................
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r.
Zalacznik1.pdf

Załącznik Nr 2  do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

MAPA OBSZARU NATURA 2000

Załącznik Nr 3  do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

IDENTYFIKACJA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ DLA ZACHOWANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY W OBSZARZE NATURA 2000

Załącznik Nr 4  do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

CELE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH

Załącznik Nr 5 do Zarządzenia Nr ....................
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r.
Zalacznik5.pdf

Załącznik Nr 6  do Zarządzenia
REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH
z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

WSKAZANIA DO ZMIAN W ISTNIEJĄCYCH MIEJSCOWYCH PLANACH ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN: RAKÓW, DALESZYCE I PRZECHNICA DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZENIA ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH, NIEZBĘDNE DLA UTRZYMANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ GATUNKÓW ZWIERZĄT, DLA OCHRONY KTÓRYCH WYZNACZONO OBSZAR NATURA 2000

Uzasadnienie

do Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia................. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040

Zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego, w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. Plan zadań ochronnych sporządzany jest na 10 lat. Pierwszy projekt sporządza się w terminie 6 lat od dnia zatwierdzenia obszaru przez Komisję Europejską jako obszaru mającego znaczenia dla Wspólnoty (art. 28 ust. 1).

Obszar Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040 o powierzchni 10 406,9 ha został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej 2011/64/UE jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty (Decyzja Komisji z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2010) 9669) (Dz.U.UE.L. 2011 Nr 33 poz. 146) (2011/64/UE). Obecnie obowiązuje Decyzja Wykonawcza Komisji Europejskiej z dnia 7  listopada 2013 r. w sprawie przyjęcia siódmego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2013) 7358) (2013/741/UE).

Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty – projektowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040 położony jest w centralnej części województwa świętokrzyskiego, w powiecie kieleckim, na obszarze gmin: Daleszyce, Bieliny, Łagów, Raków, Pierzchnica i Górno.

Obszar zaprojektowano w celu zachowania we właściwym stanie ochrony następujących siedlisk przyrodniczych i gatunków zwierząt wymienionych w Załącznikach I i II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U. UE-sp.15-2-102 ze zm.):

1. Siedliska przyrodnicze :

· 2330 Wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)

· 3270 Zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.

· 5130 Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach

· *6230 Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie)

· 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)

· *7110 Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)

· 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością Scheuchzerio-Caricetea)

· 9110 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)

· 9130 Żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)

· 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)

· 9190 Kwaśne dąbrowy (Quercion robori-petraea)

· *91D0 Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo- Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne

· *91E0 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe

· 91P0 Wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)

· 91T0 Sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

2. Gatunki zwierz ą t :

· 1337 Bóbr europejski Castor fiber

· 1166 Traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus)

· 1096 Minóg strumieniowy Lampetra planeri

· 1098 Minogi czarnomorskie Eudontomyzon spp.

· 1037 Trzepla zielona Ophiogomphus cecilia

· 1042 Zalotka większa Leucorrhinia pectoralis

· 1060 Czerwończyk nieparek Lycaena dispar

· 1065 Przeplatka aurinia Euphydryas (Eurodryas, Hypodryas) aurinia

· 4038 Czerwończyk fioletek Lycaena helle

· 6177 Modraszek telejus Phengaris teleius

Plan zadań ochronnych (zwany dalej PZO) został sporządzony z uwzględnieniem wymagań określonych w art. 28 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody oraz zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 roku w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. Nr 34, poz. 186 ze zm.) w celu utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu przedmiotów ochrony.

Prace nad projektem PZO dla Obszaru rozpoczęły się w grudniu 2012 r., w ramach realizacji projektu POIS.05.03.00-00-186/09 „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach V osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013, działania 5.3 „Opracowywanie planów ochrony”.

Przeprowadzone w trakcie prac nad PZO rozpoznanie obszaru pozwoliło uzyskać dane na temat występujących w Obszarze siedlisk przyrodniczych, które do tej pory nie stanowiły przedmiotów ochrony, tj.:

· 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris);

· 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, torfowisk, mechowisk;

· 1084 pachnica dębowa Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita).

Powyższe pozwoli na wnioskowanie o zaktualizowanie Standardowego Formularza Danych Obszaru. W trakcie prac nad projektem PZO zweryfikowana została wielkość powierzchni zajmowanej przez poszczególne siedliska. Ponadto zweryfikowano informacje zawarte w SDF o siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach występujących w obszarze. Zaktualizowano również opis obszaru, wartość przyrodniczą i znaczenie oraz zagrożenia. Nie wskazano konieczności zmiany granic obszaru.

              Podczas prac nad projektem PZO zidentyfikowano zagrożenia dla poszczególnych przedmiotów ochrony. Na podstawie prac terenowych dokonano analizy stanu zachowania każdego przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000, a następnie zidentyfikowano i przeanalizowano zagrożenia dla powyższych przedmiotów ochrony oraz na tej podstawie ustalono cele i wskazano działania dla płatów siedlisk i gatunków będących przedmiotami ochrony w konkretnych miejscach ich występowania. Ustalono, że nadrzędnym celem jest utrzymanie i tam gdzie jest to właściwe poprawa stanu ochrony przedmiotów ochrony.

Zaplanowano również monitoring stanu przedmiotów ochrony oraz monitoring realizacji celów działań ochronnych.

Na potrzeby opracowania projektu planu zadań ochronnych przeanalizowano wiele dokumentów, szczególną uwagę poświęcono dokumentom planistycznym – studiom uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego gmin. Stwierdzono potrzebę wskazania zmian do:

1. Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Raków w zakresie wyłączenia spod planowanych zalesień stanowisk przedmiotu ochrony 6510 - Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) w miejscowości Podkorzenno (łąka na północ od rzeki Czarnej).

2. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Daleszyce w zakresie zbiorników wód powierzchniowych, których realizacja zagraża utrzymaniu przedmiotu ochrony 6177 – modraszek telejus Phengaris teleius występującego w rejonie miejscowości Kocieszyn.

3. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Pierzchnica spod planowanych zalesień stanowisk przedmiotu ochrony 1060 – czerwończyka nieparka Lycaena dispar. Występującego w okolicach miejscowości Holendry.

W toku prac nad projektem nie stwierdzono potrzeby sporządzania planu ochrony dla tego Obszaru.

W związku z realizacją projektu POIS.05.03.00-00-186/09 „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski” został powołany Zespół Lokalnej Współpracy (ZLW) ds. tworzenia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040. W ramach prac ZLW zostały zorganizowane cztery jednodniowe spotkania w formie warsztatów – 20 marca, 21 czerwca, 12 lipca, 20 sierpnia w tym jedno specjalne dla leśników i środowisk przyrodniczych. Informacja o spotkaniach ZLW została przekazana zainteresowanym drogą elektroniczną oraz listownie. Dodatkowo ukazały się także informacje w prasie lokalnej, które informowały o rozpoczęciu prac nad planem. Wszystkie wymienione wyżej spotkania odbyły się w sali konferencyjnej Nadleśnictwa Daleszyce. Zespół Lokalnej Współpracy stanowili m.in. przedstawiciele: lokalnych jednostek samorządowych, Lasów Państwowych, lokalnej społeczności oraz użytkowników i właścicieli gruntów położonych w granicach Obszaru, a także przedstawiciele organizacji pozarządowych, grupy ekspertów oraz inne zainteresowane strony. Podczas spotkań mających charakter warsztatów omówiono zasady pracy nad projektem planu zadań ochronnych, przedstawiono obecny stan wiedzy o Obszarze i jego przedmiotach ochrony. Analizowano informacje o uwarunkowaniach przyrodniczych, społecznych, gospodarczych i kulturowych, które mogą być pomocne w stworzeniu planu zadań ochronnych. Poza tym omawiano kwestie korekty SDF-u, zapisy dokumentów planistycznych oraz omówiono rzeczywiste i potencjalne zagrożenia, jakie zidentyfikowano w obszarze. Uzgodniono także cele ochrony, ustalono działania ochronne oraz określono zasady monitoringu działań ochronnych i przedmiotów ochrony.

Uwagi i wnioski do powstającego projektu planu przyjmowano i rozpatrywano od momentu rozpoczęcia prac nad planem do zakończenia konsultacji społecznych. Ustanowienie planu zadań ochronnych poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania z udziałem społeczeństwa. W Biuletynie Informacji Publicznej i w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Kielcach (na tablicy ogłoszeń) oraz w Gazecie Wyborczej o zasięgu wojewódzkim (wydanie kieleckie z dn. 9-11 listopada 2013 r.) ukazało się obwieszczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 4 listopada 2013 r. o możliwości składania uwag i wniosków do projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040 w terminie pomiędzy 12.11.2013 r. a 02.12.2013 r. Obwieszczenie zostało również przekazane w celu jego upublicznienia m.in. do właściwych terytorialnie Urzędów Gmin. Projekt planu dostępny był na stronie RDOŚ w Kielcach i na Platformie Informacyjno-Komunikacyjnej (PIK). Zgłaszanie uwag i wniosków możliwe było w formie ustnej do protokołu lub poprzez wysłanie listu pocztą tradycyjną lub pocztą e-mail pod wskazany w ww. obwieszczeniu adres internetowy. W przypadku PIK składanie uwag i wniosków możliwe było poprzez forum. Na etapie konsultacji społecznych do projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040 wpłynęły następujące uwagi:

1. Nadleśnictwo Chmielnik – pismo z dnia 29.11.2013 r. otrzymane e-mailem.

Uwaga 1.  Nadleśnictwo Chmielnik nie zgadza się z zapisem umieszczonym w punkcie 2.2 „Znakomita większość obszarów leśnych to lasy gospodarcze, które charakteryzują się rozchwianą strukturą ekologiczną i brakiem starych przestoi drzew”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: zapis przeredagowano.

Uwaga 2. Nadleśnictwo Chmielnik proponuje zmiany do zapisu ustalonego na spotkaniu ZLW dnia 20.08.2013 r. dotyczącego wycinania drzew i krzewów poniżej szyi korzeniowej na „wycinanie drzew i krzewów na poziomie szyi korzeniowej”, powołując się na „brak możliwości wycięcia poniżej szyi korzeniowej w terminach od 16 października do końca lutego (z reguły grunt jest zamarznięty w tym okresie)” oraz sugeruje, iż podmiotem odpowiedzialnym za wykonanie prac powinien być RDOŚ w Kielcach pisząc, że cyt.: „Ponieważ na terenie torfowisk przejściowych i trzęsawisk nie są planowane żadne czynności gospodarcze podmiotem odpowiedzialnym za wykonanie prac powinien być RDOŚ w Kielcach".

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z ustaleniami na spotkaniu ZLW dnia 20.08.2013 r. oraz sprawozdaniem z udziału w pracach Zespołu Lokalnej Współpracy ds. tworzenia planów zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040, ZLW (Przedstawiciele Lasów Państwowych) zaproponowali zmianę zapisu „Wycinanie sosny, karczowanie gatunków drzew liściastych poniżej szyi korzeniowej. Sukcesywnie po ok. 10% -20% powierzchni na rok na najbardziej zarośniętych powierzchniach siedliska” dla przedmiotów ochrony *7110 i 7140 na zapis „Wycinanie drzew iglastych oraz gatunków drzew liściastych poniżej szyi korzeniowej. Sukcesywnie po ok 10% -20% powierzchni na rok na najbardziej zarośniętych powierzchniach siedliska”. Wycinanie drzew i krzewów liściastych powyżej szyi korzeniowej jest nieskuteczne, nie przynosi zamierzonych efektów ekologicznych.

Uwaga 3. Nadleśnictwo Chmielnik wnosi uwagę do działania B1 ochronnego dla siedliska 91D0. „Na spotkaniach ZLW nie poruszano tematu wyłączenia siedliska z pozyskania drewna w użytkach trzebieżowych. Użytkowanie przedrębne powinno być prowadzone. Należy usunąć powyższy zapis”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: uwzględniono, wprowadzono nowy zapis.

Uwaga 4. Nadleśnictwo Chmielnik proponuje zmianę zapisu dotyczącego działania ochronnego B1 dla siedliska 91E0 „Zasady Hodowli Lasu  §31 p.4; 2012 mowa jest jedynie o zakazie wykonywania cięć w rębni zupełnej wzdłuż cieków wodnych, kryteria zakazu wykonywania cięć rębnych w pasie 40x40m wzdłuż cieków wodnych i innych obszarów hydrologicznych nie były uzgadniane, z tego też względu nie wyrażamy zgody na powyższy zapis. Proponujemy zapis niewykonywania cięć rębnią zupełną na pasie do 20m z obu stron cieku. Pozostawianie w formie pojedynczych drzew, grup i kęp drzew starych w ilości 5-10% masy, powinno by ć 3-5%! Zapis dotyczący utrzymania zwarcia koron drzew na poziomie ok. 70-80% proponujemy zastąpić zapisem – „dążyć do utrzymania zwarcia koron”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z Monitoringiem siedlisk uzyskanie zasobów martwego drewna w ilości 5-10% masy, klasyfikuje przedmiot ochrony na U1 (>10% - FV) w związku z tym zapis 3-5% klasyfikowałby siedlisko na U2 (najniższa kategoria) co jest nie do przyjęcia z punktu PZO. Wykonywanie cieć rębnych w pasie powyżej 20 m od linii brzegowej cieku nie przyczyni się do właściwego zacienienia siedliska, w związku z tym jego stabilność może być zagrożona. „dążyć…” jest zapisem nieprecyzyjnym i nie może być użyty w praktycznym planie zadań ochronnych. Ustalono nowy zapis dotyczący działań ochronnych.

Uwaga 5. Nadleśnictwo Chmielnik proponuje zmianę zapisu dotyczącego działania ochronnego A5 dla siedliska 91T0 „Usuwanie drewna pozostałego po  zabiegach hodowli lasu” na „Usuwanie drewna pozostałego po  zabiegach trzebieżowych” oraz jako podmiot odpowiedzialny za wykonanie działania ochronnego dopisanie RDOŚ w Kielcach.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Postulat uwzględniono w PZO i uzupełniono o słowo „zrębach” – w celu uniknięcia nadmiernej eutrofizacji oligotroficznego siedliska. Po IV spotkaniu ZLW zapis w kolumnie podmiot odpowiedzialny został uzupełniony na wniosek Przedstawicieli Lasów Państwowych o frazę: „po uzyskaniu środków zewnętrznych”.

Uwaga 6. Nadleśnictwo Chmielnik proponuje zmianę nazwy działania – Gospodarka przerębowa dla siedliska 91T0 na Gospodarka zrębowa  „Istnieje sprzeczność pomiędzy zapisem gospodarką przerębowa a użytkowanie rębnią zupełną”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: uwzględniono.

Uwaga 7. „Lokalizacja w oddziale 47Ab  niżowych i górskich świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie jest niepoprawna, na gruncie znajduje się kilkunastoletnia uprawa leśna. Wykonanie koszenia z wywiezieniem biomasy jest niemożliwe, uprawa jest już gruntem leśnym wg ewidencji gruntów”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z nowymi warstwami LMN przekazanymi w dniu 9.07.2013 przez pracownika Nadleśnictwa Chmielnik problematyczny teren, marginalnie (300m2) wchodzi w granice obszaru Natura 2000 i znajduje się tam łąka. Uwagi nie uwzględniono.

Uwaga 8.  „Podana lokalizacja dla obrębu Chmielnik wydzieleń: 50g i 51C nie dotyczy obszaru Natura 2000, są to wydzielenia leśne, wydzielenie 51d wprawdzie znajduje się na terenie Natura 2000, ale także jest lasem gdzie podobnie jak w przypadkach powyższych nie można wykonać koszenia. Należy lokalizację siedlisk w tych wydzieleniach usunąć”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z nowymi warstwami LMN przekazanymi w dniu 9.07.2013 przez pracownika Nadleśnictwa Chmielnik problematyczny teren marginalnie wchodzi w granice obszaru Natura 2000 i znajduje się tam siedlisko przedmiotu ochrony. Uwagi nie uwzględniono.

Uwaga 9. „Utrzymanie właściwego reżimu hydrologicznego poprzez konserwację i odpowiednie sterowanie systemem melioracyjnym nie jest możliwe w lokalizacji obręb Chmielnik oddział 47Ab – uprawa leśna, brak urządzeń melioracyjnych. Główny ciek rzeki Pierzchnianki stanowi odrębną działkę ewidencyjną będącą w zarządzie WUM. Lokalizacja w oddziale 51c dotyczy wprawdzie cieku wodnego wliczonego w granicę działki 757/1 (oddział 51c leśnictwa Papiernia), ale znajduje się poza obszarem N2000. Oddział 50g znajduje się poza N2000 (d-stan). Należy lokalizację w oddziałach 47Ab, 50g i 51c należy usunąć”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Uwaga uwzględniona częściowo. Oddział 47Ab został usunięty, natomiast oddział 51c, 50g zgodnie z nowymi warstwami LMN przekazanymi w dniu 9.07.2013 przez pracownika Nadleśnictwa Chmielnik marginalnie wchodzi w granice obszaru Natura 2000, gdzie znajdują się siedliska przedmiotu ochrony.

2. Nadleśnictwo Łagów – pismo z dnia 28.11.2013:

Uwaga 1.  Nadleśnictwo Łagów nie zgadza się z zapisem umieszczonym w punkcie 2.2 „Znakomita większość obszarów leśnych to lasy gospodarcze, które charakteryzują się rozchwianą strukturą ekologiczną i brakiem starych przestoi drzew. Właściwa proekologiczna gospodarka leśna jest w stanie podnieść wartość przyrodniczą tych obszarów i przybliżyć je do układów optymalnych”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: zapis przeredagowano.

Uwaga 2. Nadleśnictwo Łagów zwraca uwagę, iż w tytule mapy użyto sformułowania „Obszary wyłączone z użytkowania” a w legendzie mapy „Obszary do wyłączenia” – zapis ten nie powinien dotyczyć powierzchni z siedliskiem 91T0 zaznaczonym na przedmiotowej mapie. Dla tego siedliska proponuje się zapis „Obszary (powierzchnie) o specjalnym sposobie zagospodarowania”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: uwzględniono.

Uwaga 3. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę dotyczącą nieprecyzyjnego zapisu: „Drugim źródłem informacji były dane przekazane z RDLP Radom z przeprowadzonej inwentaryzacji leśnej, pod potrzeby Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Puszcza Świętokrzyska”. Materiały RDLP były przekazane na końcowym etapie sporządzania PZO i składały się jedynie z warstw mapowych (bez tekstu). W związku z tym nie było pełnej możliwości ich weryfikacji w terenie. Jednak dla części obszaru wykonano bardziej szczegółową analizę (np. G. Kamień), według której część areałów wyznaczonych przez RDLP potwierdziła się ze zdaniem zespołu wykonującego PZO. Natomiast część z nich nie potwierdziła się. Różnice dotyczyły nie tylko areału występowania siedlisk chronionych ale również ich charakteru fitosocjologicznego (prawidłowości zasystematyzowania zbiorowiska). W związku z powyższym główną podstawą do analizy były własne badania”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: zapis przeredagowano.

Uwaga 4. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę dotyczącą nieprecyzyjnego zapisu przy opisie zagrożeń dla siedliska 9110: „…zagrożeniem jest niewielki, lub niemal zupełny brak starych drzewostanów…”

Sposób rozpatrzenia uwagi: zapis przeredagowano.

Uwaga 5. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę, iż zapis dotyczący zagrożeń 91P0 „Kolejnym zagrożeniem jest pozostawianie na dnie lasu zamiast pni starych drzew jedynie drobnych, ale licznych gałęzi, co prowadzi do nadmiernej eutrofizacji oraz szlaki zrywkowe niszczące runo i glebę. Bardzo mocne nastawienie gospodarcze w lasach jest przyczyną, że brak jest większych zwartych areałów jedlin o dojrzałym różnowiekowym drzewostanie. Zapis niezgodny z ustaleniami poczynionymi w ramach ZLW oraz niespójny z dalszą częścią projektu PZO tzn. uznanie szlaków zrywkowych, jako zagrożenia dla siedliska jest sprzeczne z zapisem dotyczącym działań ochronnych, który brzmi: Zgodnie z zasadami gospodarowania w lasach i pozyskiwania drewna, wyznaczyć szlaki i drogi zrywkowe w sposób, który spowoduje najmniejsze przekształcenia gleb w lesie (głębokie koleiny)”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zapis przeredagowano i jest spójny z przytoczonym  działaniem ochronnym, zaproponowanym na spotkaniu ZLW w dniu 20.08.2013 r. przez Przedstawicieli Lasów Państwowych.

Uwaga 6. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę, iż zapis dotyczący zagrożeń siedlisk 9110, 9130, 9190 jest niezgodny z ustaleniami poczynionymi w ramach ZLW oraz niespójny z dalszą częścią projektu PZO. Nadleśnictwo wnosi o usunięcie słów szlaki zrywkowe z kolumny zagrożenia istniejące i potencjalne oraz usunięcie z kolumny opis zagrożenia zdania „Istotnym zagrożeniem są szlaki zrywkowe niszczące runo i glebę”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zapis przeredagowano i jest spójny z przytoczonym  działaniem ochronnym, zaproponowanym na spotkaniu ZLW w dniu 20.08.2013 r. przez Przedstawicieli Lasów Państwowych.

Uwaga 7. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę, iż zapis dotyczący zagrożeń siedlisk 9110, 9130 jest niezgodny z ustaleniami poczynionymi w ramach ZLW. „opis zagrożenia wpisano Nadmierne odmłodzenie drzewostanu, wskutek intensyfikacji cięć drzew starszych (ujednolicenie struktury wiekowej drzewostanu). Nadleśnictwo wnosi o usunięcie powyższego zapisu”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Oceny dokonano w oparciu o wskaźniki zgodne z Monitoringiem siedlisk. Usunięcie tych zapisów wymusiło by przypisanie oceny FV, co byłoby niezgodne ze stanem faktycznym w terenie. Odnośnie tego zapisu nie było żadnych ustaleń, toczyła się jedynie dyskusja na ten temat.

Uwaga 8. Nadleśnictwo Łagów wnosi uwagę, iż zapis dotyczący zagrożeń siedlisk 9170 jest niezgodny z ustaleniami ZLW. „kolumna opis zagrożenia wpisano: Struktura drzewostanu jest zaburzona z uwagi na prowadzoną gospodarkę leśną. Drzewostan jest mocno prześwietlony w wyniku prowadzenia rębni. Nadleśnictwo wnosi o usunięcie powyższego zapisu”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Oceny dokonano o wskaźniki zgodne z Monitoringiem siedlisk. Usunięcie tych zapisów wymusiłoby przypisanie oceny FV, co byłoby niezgodne ze stanem faktycznym w terenie. Odnośnie tego zapisu nie było żadnych ustaleń, toczyła się jedynie dyskusja na ten temat.

Uwaga 9. Nadleśnictwo Łagów wnosi o usunięcie lub przeredagowanie zapisu przy siedlisku 9190, pozycja 48 w kolumnie opis zagrożenia: „Najpoważniejszym zagrożeniem są oddziaływania związane z gospodarką leśną – zręby gniazdowe oraz usuwanie drzew martwych i umierających. Kolejnym zagrożeniem jest obecność obcego gat. Quercus rubra, która w przyszłości może doprowadzić do poważnego zagrożenia siedliska”. Udział Quercus rubra, jest niewielki i systematycznie maleje. Rębnie gniazdowe prowadzone są w kierunku przebudowy drzewostanów sosnowych na dębowo-sosnowe, przy czym dąży się do maksymalnego wykorzystania naturalnego odnowienia gatunków.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Oceny dokonano o wskaźniki zgodne z Monitoringiem siedlisk. Usunięcie tych zapisów wymusiłoby przypisanie oceny FV, co byłoby niezgodne ze stanem faktycznym w terenie. Odnośnie tego zapisu nie było żadnych ustaleń toczyła się jedynie dyskusja na ten temat.

Uwaga 10. Nadleśnictwo Łagów wnosi o usuniecie zapisu (niezgodny z ustaleniami ZLW) przy siedlisku 9190, pozycja 49 w kolumnie opis zagrożenia: „Struktura drzewostanu silnie zaburzona, ze względu na charakter gospodarczy lasów”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Oceny dokonano o wskaźniki zgodne z Monitoringiem siedlisk. Usunięcie tych zapisów wymusiło by przypisanie oceny FV, co było by niezgodne ze stanem faktycznym w terenie. Odnośnie tego zapisu nie było żadnych ustaleń toczyła się jedynie dyskusja na ten temat.

Uwaga 11. Nadleśnictwo Łagów wnosi o usuniecie słów „szlaki zrywkowe” z kolumny zagrożenia istniejące przy siedlisku 91P0 oraz usunięcie z kolumny opis zagrożenia - „Z racji na prowadzoną gospodarkę leśną  drzewostan jest nadmiernie odmłodzony (ujednolicenie struktury wiekowej drzewostanu) i prześwietlony, zaznacza się homogenizacja przestrzenna runa, deficyt roślin i zwierząt związanych z mikrobiotopami starych oraz martwych drzew, a także rozkładającego się drewna. Kolejnym zagrożeniem są szlaki zrywkowe niszczące runo i glebę”. Zapis niezgodny z ustaleniami poczynionymi w ramach ZLW oraz niespójny z dalszą częścią projektu.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zapis odnośnie szlaków zrywkowych przeredagowano i jest on spójny z przytoczonym  działaniem ochronnym, zaproponowanym na spotkaniu ZLW w dniu 20.08.2013 r. przez Przedstawicieli Lasów Państwowych. Pozostałe zapisy zmodyfikowano.

Uwaga 12. Nadleśnictwo Łagów wnosi o usunięcie zapisu (niezgodny z ustaleniami ZLW) przy siedlisku 91P0, w kolumnie opis zagrożenia: „Struktura drzewostanu silnie zaburzona, ze względu na charakter gospodarczy lasów. Na ogół przejawia się on silnymi trzebieżami i jednowiekowym drzewostanem”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Oceny dokonano o wskaźniki zgodne z Monitoringiem siedlisk. Usunięcie tych zapisów wymusiłoby przypisanie oceny FV, co byłoby niezgodne ze stanem faktycznym w terenie. Odnośnie tego zapisu nie było żadnych ustaleń toczyła się jedynie dyskusja na ten temat.

Uwaga 13. Nadleśnictwo Łagów wnioskuje o zmianę zapisu do działania B1 dla siedliska 91D0 Powstrzymanie się z rębniami (wyłączenie z pozyskania drewna) w siedlisku oraz na szerokości 20 m od granic siedliska na zapis: Powstrzymanie się użytkowaniem rębnią zupełną w siedlisku oraz w pasie 20 m od granicy siedliska.

Sposób rozpatrzenia uwagi: zapis zmodyfikowano.

Uwaga 14. „Siedlisko 91T0, działanie A5, zakres prac Usuwanie drewna pozostałego po zabiegach hodowli lasu, obszary: 0452, 0BB4, 3EF3, 4D98, 4EF7, 555F, 8BFE, EC46, D973, DC04, DD69, E835, F188, F3A8, D944 – zapis niezgodny z ustaleniami poczynionymi w ramach ZLW. Z uwagi na powyższe, Nadleśnictwo Łagów wnosi o usunięcie z projektu PZO działań ochrony czynnej w wyżej wymienionych obszarach”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zapis przeredagowano.

Uwaga 15.  Nadleśnictwo Łagów proponuje zmianę zapisu dotyczącego działania ochronnego A5 dla siedliska 91T0 „Usuwanie całości leżącego drewna (drobnica i grubizna) pozostałego po  zabiegach ochrony czynnej lub w wyniku naturalnego procesu obumierania drzew” na „Obszar objęty specjalnym sposobem zagospodarowania dla celów ochrony siedliska 91T0. Usuwanie całości leżącego drewna (drobnica i grubizna) pozostałego po  zabiegach ochrony czynnej lub w wyniku naturalnego procesu obumierania drzew wzdłuż linii oddziałowych i głównych dróg na pasach o szerokości 30 m w głąb drzewostanu – zgodnie z mapą działań ochronnych”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zapis przeredagowano.

Uwaga 16. Nadleśnictwo Łagów proponuje zmianę nazwy działania – Gospodarka przerębowa dla siedliska 91T0 na Gospodarka zrębowa „Gospodarka przerębowa jest sprzeczna z zamieszczonym obok opisem zakresu prac: Użytkowanie rębnią zupełną (I) (…) Rozważyć możliwość przelegiwania zrębów zupełnych przez okres 5 lat (art. 13, pkt 1.2 Ustawy o lasach)”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: uwzględniono.

Uwaga 17. „działanie B1 obszar 55C8, 7CA8, A3D1, AD0D, siedlisko 9110, obszar 72D6, 96E7, 9A3E, B27B, siedlisko 9130 – w kolumnie zakres prac Nadleśnictwo Łagów proponuje zapis: Odstąpienie od gospodarki leśnej zgodnie z Art. 6, pkt.1 Ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. 2011, nr 12, poz. 59, ze zm.) – lokalizacja zgodnie z mapą powierzchni wyłączonych z użytkowania”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: uwzględniono.

Uwaga 18. „Działanie B1, siedlisko 9110, 9130, 9170, 9190, 91P0 w kolumnie zakres prac jest zapis: W ramach użytkowania należy pozostawiać drzewa stare, pojedynczo, grupowo i kępowo, do naturalnego rozkładu w ilości 5% - 10% masy na pow. manipulacyjnej z chwilą przystąpienia do rębni. Nadleśnictwo Łagów wnosi o zmianę zapisu na: W ramach użytkowania należy pozostawiać drzewa stare, pojedynczo, grupowo i kępowo, do naturalnego rozkładu w ilości 3% - 5% masy na powierzchni manipulacyjnej z chwilą przystąpienia do rębni”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z Monitoringiem siedlisk uzyskanie zasobów martwego drewna w ilości 5-10% masy, klasyfikuje przedmiot ochrony na U1 (>10% - FV) w związku z tym zapis 3-5% klasyfikowałby siedlisko na U2 (najniższa kategoria) co jest nie do przyjęcia z punktu PZO. Zapis zmodyfikowano.

Uwaga 19. „Działanie B1, siedlisko 9110, 9130, 9170, 9190, 91P0 w kolumnie zakres prac jest zapis: … 1. Podczas wykonywania cięć nie usuwać drzew najstarszych, w szczególności pozostawiać drzewa pojedynczo i grupowo, zajmujące łącznie nie mniej niż 5-10% powierzchni i stanowiące łącznie nie mniej niż 5-10% masy; od momentu rozpoczęcia rębni… Nadleśnictwo Łagów wnosi o zmianę zapisu na: 1. Podczas wykonywania cięć nie usuwać drzew najstarszych, w szczególności pozostawiać drzewa pojedynczo i grupowo, zajmujące łącznie nie mniej niż 5% powierzchni i stanowiące łącznie nie mniej niż 3%-5% masy; od momentu rozpoczęcia rębni”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z Monitoringiem siedlisk uzyskanie zasobów martwego drewna w ilości 5-10% masy, klasyfikuje przedmiot ochrony na U1 (>10% - FV) w związku z tym zapis 3-5% klasyfikowałby siedlisko na U2 (najniższa kategoria) co jest nie do przyjęcia z punktu PZO. Zapis zmodyfikowano.

Uwaga 20. Nadleśnictwo Łagów wnosi o zmianę zapisu (tabela działania ochronne, kolumna podmiot odpowiedzialny za wykonanie) Właściwy terytorialnie Nadleśniczy na Właściwy terytorialnie Nadleśniczy lub wykonujący prawa właścicielskie.

Sposób rozpatrzenia uwagi: nie uwzględniono.

3. Nadleśnictwo Daleszyce – e-mail z dnia 02.12.2013 r.

Uwaga 1. Rezygnacja z zapisu dotyczącego czynnych działań ochronnych odnośnie torfowisk wysokich i przejściowych: ,,Wycinanie drzew iglastych oraz gatunków drzew liściastych poniżej szyi korzeniowej. Sukcesywnie po ok 10% -20% powierzchni na rok na najbardziej zarośniętych powierzchniach siedliska’’.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Uwzględnienie postulatu jest sprzeczne z zapisami Planu ochrony rezerwatu Białe Ługi; prowadzi do utracenia siedliska 7110 i 7140 w obszarze i największego na Wyżynie Małopolskiej.

Uwaga 2. „Rezygnacja z zapisów dotyczących powstrzymania się od prowadzenia gospodarki rębnej i przedrębnej w pasie o szerokości 20 m od granicy siedlisk cennych - borów bagiennych”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Porównaj stosowny zapis dla Nadleśnictwa Chmielnik.

Uwaga 3. „Doprecyzowanie zapisów dotyczących cięć rębnych w pasie 40m+40m wzdłuż cieków wodnych dla siedlisk zakwalifikowanych do łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych”.

Sposób rozpatrzenia uwagi: Ustalono nowy zapis dotyczący działań ochronnych.

Towarzystwo Badan i Ochrony Przyrody – pismo z dnia 2.12.2013 r. otrzymane e-mailem

Uwaga 1. Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody wnioskuje o poszerzenie obszaru o stanowiska przedmiotów ochrony na terenach przyległych do obecnych granic Lasów Cisowsko-Orłowińskich:

1. Dolina Czarnej Staszowskiej na odcinku Podkorzenno-Drogowle (gm. Raków). Nieuzasadnionym pod względem przyrodniczym było wyłączenie w 2008 r. z propozycji WZS doliny Czarnej Staszowskiej na odcinku Podkorzenno-Drogowle. Ponieważ organizmy stanowiące przedmiot ochrony SOO (bóbr, minogi, trzepla zielona) występują także na omawianym odcinku, a dla ich skutecznej ochrony konieczne jest zapewnienie ciągłości i nienaruszonej struktury siedlisk, postuluje się włączenie w granice SOO Lasy Cisowsko-Orłowińskie koryta rzeki wraz z doliną do miejscowości Dębno. Na odcinku Podkorzenno-Drogowle koryto rzeki ma naturalny charakter, obecne są mikrosiedliska niezbędne dla organizmów wodnych, nie występują bariery zaburzające ciągłość rzeki, w związku z tym stan rzeki jako siedliska przedmiotów ochrony należy ocenić jako dobry. Łąki w dolinie są siedliskiem czerwończyka nieparka.

2. Łąki na zachód od wsi Stary Głuchów (gm. Raków)

Miejsce występowania modraszka telejusa, przeplatki aurinii, czerwończyka nieparka, poczwarówki zwężonej. Siedliska wymienionych gatunków są dobrze zachowane, zarówno pod względem stosunków wodnych, jak i dotychczasowego sposobu użytkowania. Łąki te są skrajnym południowym stanowiskiem przeplatki aurinii w regionie.

3. Łąki przy wsi Głuchów Lasy (gm. Raków)

Miejsce występowania modraszka telejusa, czerwończyka nieparka, poczwarówki zwężonej. Siedliska wymienionych gatunków są dobrze zachowane, zarówno pod względem stosunków wodnych, jak i dotychczasowego sposobu użytkowania. W cieku przepływającym koło ww. miejscowości stwierdzono piskorze.

4. Łąki przyległe od północy do wsi Papiernia (gm. Raków)

Miejsce występowania modraszka telejusa, przeplatki aurinii, czerwończyka nieparka. Siedliska wymienionych gatunków są dobrze zachowane, zarówno pod względem stosunków wodnych, jak i dotychczasowego sposobu użytkowania.

5. Łąki przy wsi Czarna (gm. Pierzchnica)

Miejsce występowania przeplatki aurinii i poczwarówki zwężonej. Siedliska wymienionych gatunków są dobrze zachowane, zarówno pod względem stosunków wodnych, jak i dotychczasowego sposobu użytkowania.

6. Dolina Pierzchnianki na północ od wsi Wojciechów (gm. Daleszyce)

Łąki w dolinie są miejscem występowania modraszka telejusa, czerwończyka nieparka, bobra, wydry oraz trzepli zielonej. Torfianki znajdujące się na północno-zachodnim skraju stawów rybnych to miejsce rozrodu zalotki większej. Dolina Pierzchnianki stanowi istotny łącznik Lasów Cisowsko-Orłowińskich z Doliną Czarnej Nidy. Ze względu na porzucenie użytkowania części łąk w dolinie, zaznacza tu sukcesja drzew i krzewów oraz trzciny. Objęcie doliny zabiegami czynnej ochrony pozwoli na zachowanie łączności pomiędzy populacjami motyli, stanowiącymi przedmioty ochrony w obydwu wymienionych obszarach, co jest istotne dla zachowania spójności sieci Natura 2000.

7. Dolina Belnianki, na wschód od zbiornika zaporowego w Borkowie (gm. Daleszyce)

Znajduje się tu miejsce rozrodu traszki grzebieniastej, stanowiska poczwarówki zwężonej, czerwończyka nieparka oraz zalotki większej. Siedliska wymienionych gatunków są dobrze zachowane, zarówno pod względem stosunków wodnych, jak i dotychczasowego sposobu użytkowania.

8. Łąki na północ od rezerwatu „Słopiec” (gm. Daleszyce)

Miejsce występowania czerwończyka nieparka i poczwarówki zwężonej. Siedliska wymienionych gatunków mają odpowiednie stosunki wodne i są prawidłowo użytkowane. Zagrożeniem dla ich funkcjonowania jest rozwój zabudowy wzdłuż drogi Borków-Daleszyce.

9. Zbiornik wodny na wschód od „Świniej Góry” koło m. Danków (gm. Daleszyce)

Miejsce rozrodu płazów, w tym traszki grzebieniastej, siedlisko zalotki większej. Na obrzeżach zbiornika stwierdzono czerwończyka nieparka. Siedliska wymienionych gatunków mają odpowiednie stosunki wodne i są prawidłowo użytkowane.

Proponowane poszerzenie obszaru pozwoli na poprawę stanu ochrony wymienionych przy poszczególnych terenach przedmiotów ochrony.

Sposób rozpatrzenia uwag: Zgodnie z Art. 27a Ustawy o ochronie przyrody ust. 3 zmiana granic lub likwidacja obszaru specjalnej ochrony ptaków lub specjalnego obszaru ochrony siedlisk następuje, jeżeli jest to uzasadnione naturalnymi zmianami stwierdzonymi w wyniku monitoringu i nadzoru, o którym mowa w Art. 31, oraz po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej. Art. 31 Ustawy o ochronie przyrody brzmi: sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 sporządza i przekazuje Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, co 6 lat w odniesieniu do specjalnego obszaru ochrony siedlisk oraz co 3 lata w odniesieniu do obszaru specjalnej ochrony ptaków, ocenę realizacji ochrony tego obszaru, zawierającą informacje dotyczące podejmowanych działań ochronnych oraz wpływu tych działań na stan ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony Obszar Natura 2000, a także wyniki monitorowania i nadzoru tych działań. W związku z powyższym postulat nie może być uwzględniony na etapie sporządzania niniejszego dokumentu ze względu na brak pełnych wyników monitoringu o którym mowa w Art. 31 Ustawy o ochronie przyrody. Bez tych danych nie można stwierdzić uzasadnionych naturalnych zmian, o których mowa w Art. 27a, pkt. 3. w Ustawie o ochronie przyrody. Postulat do uwzględnienia na etapie sporządzania kolejnego PZO, ewentualnie na etapie przekazywania wyników monitoringu, o którym mowa w Art. 31 Ustawy o ochronie przyrody dotyczących obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie.

Uwaga 2. Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody wnioskuje o uznanie jako przedmiotu ochrony poczwarówki zwężonej Verigo angustior, stwierdzonej w granicach obszaru w 2013 r. i włączenie do dokumentacji planu. W 2013 r. gatunek stwierdzono na 4  stanowiskach:

1. W dolinie Belnianki między Dankowem a Smykowem (gm. Daleszyce): stanowisko ocenione wg metodyki GIOŚ na FV; biorąc pod uwagę znalezienie stanowisk gatunku w obrzeżach doliny powyżej omawianego stanowiska (na wysokości Skorzeszyc i Belna) oraz poniżej (koło Borkowa), prawdopodobnym jest znacznie szersze występowanie gatunku w dolinie Belnianki.

2. Nad bezimiennym ciekiem, lewobrzeżnym dopływem Belnianki koło Niw Daleszyckich (gm. Daleszyce): stanowisko ocenione na U1, ze względu na niewielki areał i fragmentację siedliska oraz niekorzystne perspektywy ochrony (zarastanie turzycowisk).

3. Nad bezimiennym ciekiem, prawobrzeżnym dopływem Pierzchnianki koło Szczecna (gm. Daleszyce); stanowisko ocenione na FV.

4. W obrzeżach źródliska w dolinie Czarnej Staszowskiej koło Podkorzenna (gm. Raków); stanowisko ocenione na FV.

Dodatkowo wykazany na 5 stanowiskach w pobliżu granic obszaru.

Sposób rozpatrzenia: Postulat nie został przyjęty, ze względu na brak kompletnych informacji potrzebnych do określenia poszczególnych wskaźników, zagrożeń, celów, działań ochronnych. Do sporządzenia projektu nowego SDF konieczne są m.in. dane dotyczące stanu zachowania i izolacji populacji gatunku, których wykonawca obecnie nie posiada. Postulat możliwy do przyjęcia na etapie sporządzania kolejnego PZO ewentualnie na etapie przekazywania wyników monitoringu, o którym mowa w Art. 31 Ustawy o ochronie przyrody dotyczących obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie.

Uwaga 3. Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody wnioskuje o uzupełnienie dokumentacji PZO w zakresie rozmieszczenia, zagrożeń, celów ochrony i działań ochronnych dla gatunków fauny. Przy ocenie stanu ochrony (Moduł B, tab. 3) minoga ukraińskiego i minoga strumieniowego znajduje się adnotacja, że w 2013 r. przeprowadzono badania wg metodyki GIOŚ. Jednocześnie wskaźniki dotyczące stanu populacji oraz wskaźnik EFI+ nie są ocenione (XX). W przypadku minoga ukraińskiego proponowana jest weryfikacja oceny populacji w SDF obszaru z R na C, argumentowana aktualizacją danych w ramach prac terenowych wykonanych w 2013 r. Jednocześnie dla obydwu gatunków minogów, mimo niezadowalającej oceny ciągłości cieku (U1) i wskazania zagrożeń przy opisach gatunków, uznano, że zagrożenia w obszarze są nieznane i nie proponuje się działań ochronnych, z wyjątkiem inwentaryzacji i uzupełnienia stanu wiedzy (działanie D1). Dla zasiedlającej te same rzeki trzepli zielonej, jako istniejące zagrożenie zidentyfikowano zanieczyszczenie wód, a jako potencjalne – regulację koryt rzecznych. Wymienione zagrożenia dotyczą także minogów. Określenie celu ochrony dla gatunków zależnych od wód jest kluczowe w kontekście wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej. Proponujemy uwzględnienie przegród istniejących na Belniance i planowanych - bród na Łukawce w ciągu drogi leśnej, który ze względu na erozję wgłębną poniżej umocnionego odcinka może stanowić przeszkodę oraz zbiorniki planowane w ramach Programu ma ł ej retencji dla województwa ś wi ę tokrzyskiego na Belniance i Czarnej Staszowskiej, jako zagrożenia dla obydwu gatunków minogów. Celem ochrony powinno być przywrócenie ciągłości cieków, a działaniem ochronnym przywrócenie ci ą g ł o ś ci rzek – likwidacja progów lub budowa przepławek. Jako cel ochrony proponujemy także zachowanie, w przypadku Czarnej Staszowskiej z dopływami, i przywrócenie, w przypadku Belnianki, poddanej regulacji na górnym odcinku w granicach obszaru, warunków fizykochemicznych i hydromorfologicznych umożliwiających właściwy stan ochrony gatunków. Działaniem ochronnym wynikającym z takiego celu może być odtworzenie i utrzymanie strefy buforowej wzd ł u ż rzek (utrzymanie strefy zadrzewień nadrzecznych i roślinności brzegowej, umożliwienie naturalnych odnowień) oraz umo ż liwienie odtworzenia i utrzymania zró ż nicowania mikrosiedlisk w korytach rzek (ograniczenie działań upraszczających geometrię koryta rzeki – odmulanie, przycinanie skarp, zasypywanie wyrw, usuwanie grubego rumoszu drzewnego – do punktowych zabiegów, wyłącznie w sytuacji zagrożenia dla terenów zabudowanych lub istniejącej infrastruktury drogowej). Proponowane działania wprowadzić można także dla trzepli zielonej, przy której obecny zapis wydaje się zbyt ogólnikowy.Dla traszki grzebieniastej wśród celów ochrony określono „dbałość o jakość środowiska lądowego”. Dla realizacji tego celu nie przedstawiono jednak żadnych działań ochronnych. Proponujemy więc, jako działanie ochronne: utrzymanie stref buforowych wokół zbiorników wodnych, polegające na zakazie przekształcania zadrzewień, trwałych użytków zielonych i nieużytków w grunty o innym przeznaczeniu, w tym pola uprawne, odstąpienie od zabudowy, wykonywania prac ziemnych powodujących obniżenie poziomu wód gruntowych, nawożenia, składowania odpadów i zanieczyszczania gleb i wód w pasie 50 metrów od brzegu zbiornika. Istotne dla zachowania gatunku, szczególnie w kontekście opisywanego w PZO zniszczenia stanowiska k. Niw, jest poinformowanie właścicieli gruntów, na których znajdują się zbiorniki z traszką, o konieczności ochrony siedlisk gatunku. Proponujemy wprowadzenie działania ochronnego: poinformowanie w ł a ś cicieli gruntów oraz organów wydaj ą cych pozwolenia wodnoprawne o rozmieszczeniu stanowisk gatunku w obszarze, zagro ż eniach i celach ochrony gatunku. Wnioskujemy też o uwzględnienie i objęcie działaniami ochronnymi stanowisk gatunku stwierdzonych w 2013 r. w granicach obszaru: torfowisko przy drodze z Papierni na Celiny (gm. Raków), torfowisko przy drodze z Papierni na Podstołę (gm. Raków), zbiornik przy skraju lasu w Holendrach (gm. Pierzchnica), torfianka koło leśniczówki Łuczewnica (gm. Raków). Dla motyli – w działaniu A2 konieczne jest określenie wysokości koszenia oraz maksymalnej częstotliwości koszenia. Zapis „nie rzadziej niż raz na dwa lata” dopuszcza intensywne użytkowanie, niekorzystne dla chronionych motyli. Konieczne jest określenie docelowego stopnia pokrycia siedliska nalotem drzew i krzewów. Obecny zapis w działaniu A3 dopuszcza całkowitą wycinkę, tymczasem dla przeplatki aurinii wskazana jest obecność rozproszonych zadrzewień lub zakrzaczeń (por. Krajowy plan zarządzania gatunkiem, Pałka 2004). Dla czerwończyka fioletka zapisano pozostawienie „pewnej ilości” drzew i krzewów – ten zapis powinien być doprecyzowany. Wnioskujemy też o uwzględnienie i objęcie działaniami ochronnymi stanowiska przeplatki aurinii i modraszka telejusa stwierdzonego w 2013 r. na łąkach w dolinie Pierzchnianki k. leśniczówki Łuczewnica, oraz objęcie działaniami ochronnymi całej łąki z przeplatką aurinią, modraszkiem telejusem i czerwończykiem fioletkiem na południe od Osin (obecnie tylko południowa część) i łąk z przeplatką aurinią i modraszkiem telejusem na północ od miejscowości Ujny (cały płat między wsią a lasem, obecnie podana tylko część działek). Dla czerwończyka nieparka – ze względu na występowanie roślin żywicielskich gatunku na brzegach cieków, zbiorników i rowów melioracyjnych, które podlegać mogą okresowym konserwacjom, proponujemy wprowadzenie działania ochronnego: ochrona ro ś linno ś ci wzd ł u ż rowów melioracyjnych (wykonywanie konserwacji rowów /wykaszanie, odmulanie/ etapowo, pozostawianie nienaruszonej roślinności wzdłuż jednego brzegu). Wnioskujemy też o uwzględnienie i objęcie działaniami ochronnymi stanowiska gatunku stwierdzonego w 2013 r. na łąkach przy źródlisku w Mędrowie nad Czarną Staszowską, oraz o poszerzenie obszaru działań ochronnych na cały obszar występowania gatunku na stanowiskach w Holendrach (podana pojedyncza działka). Dla zalotki większej wnioskujemy o uwzględnienie i objęcie działaniami ochronnymi stanowisk gatunku stwierdzonych w 2013 r.: torfowisko przy drodze z Papierni na Celiny (gm. Raków), torfowisko przy drodze z Papierni na Podstołę (gm. Raków), zbiornik na cieku poniżej podawanego przez WZS stanowiska w Niwach Daleszyckich (na działce ew. nr 1190/1).

Sposób rozpatrzenia uwagi: Zgodnie z sugestią RDOŚ z wcześniejszych etapów opracowywania PZO konieczne jest przy wskazywaniu zagrożeń dla minogów, podanie dla nich konkretnych działań ochronnych wraz z ich dokładną lokalizacją. Wskazywanie całych cieków jako miejsca realizacji działań ochronnych zostało uznane za zbyt ogólne. Postulat odrzucono ze względu na powyższą argumentację.

Pozostałe uwagi TBOP zostały uznane za częściowo zasadne.

              Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach ze względu na konieczność ujednolicenia zapisów wszystkich zarządzeń dokonał modyfikacji treści projektu zarządzenia wykonanego w trakcie prac nad PZO. Ze względu na to konieczne było ponowne poddanie zarządzenia procedurze udziału społeczeństwa. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach, obwieszczeniem znak WPN.I.082.1.1.2014.PW.10 z dnia 10.02.2014 r., umożliwił (w dniach od 14.02.2014 r. do 07.03.2014 r.) zapoznanie się z projektem planu zadań ochronnych wraz z projektem uzasadnienia oraz składanie zainteresowanym uwag i wniosków. Informacja została podana do publicznej wiadomości zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i w związku z art. 28 ust.4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Na etapie ponownych konsultacji społecznych do projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040 wpłynęły poniższe uwagi.

1. W dniu 6 marca 2014 r. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przesłała poniższe uwagi:

1.1.  Zdaniem wnoszącego niektóre wymienione cele ochrony są sformułowane w sposób podobny do działań. Uwagi nieuwzględniono. Wśród zapisów podano cele ogólne takie jak poprawa stanu ochrony lub utrzymanie stanu ochrony. Jest to zgodne z ogólnymi zasadami celów tworzenia pzo. Jednak w odniesieniu do niektórych przedmiotów autorzy dokumentacji zauważyli konieczność uszczegółowienia tak ogólnych zapisów i podali również cele bardziej szczegółowe (choć mieszczące się w ww. celach ogólnych) takie jak np. zwiększenie ilości martwego drewna.

1.2. W tabeli działań ochronnych, w kolumnie termin wykonania poproszono o wpisanie konkretnych terminów działań a nie takie jak zaproponowano czyli: do 10 lat, w czasie obowiązywania PZO etc. W części zapisów terminy działań są sprecyzowane w opisie. Działania na ogół mają charakter ciągły, do realizacji w czasie obowiązywania planu zadań ochronnych. W przypadku działań, co do których będzie istniała potrzeba wyasygnowania środków finansowych na ich realizację np. rozpoznanie terenowe, fachowe ekspertyzy pozostawiono bardziej elastyczny termin realizacji.

1.3. W tabeli działań ochronnych w kolumnie wskazującej podmiot odpowiedzialny za wykonanie działania ochronnego wskazano konieczność wpisywania właściwego Nadleśniczego w przypadku działań odnoszących się do terenów Lasów Państwowych. Ponadto wyrażono wątpliwość czy zasadnie na gruntach stanowiących własność prywatną wskazano właścicieli prywatnych - wątpliwość tą powtarzano później w odniesieniu do działań dla konkretnych przedmiotów ochrony. W zakresie działań na terenie LP wskazano właściwego miejscowo nadleśniczego. W zakresie wątpliwości co do wskazania osób odpowiedzialnych za wykonanie działań zastosowano zapis mieszczący się we wcześniejszych wskazaniach Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

1.4.  Zalecono usunięcie działania obligatoryjnego dla siedlisk przyrodniczych o kodzie 6410 i 6510 jako zdaniem GDOŚ niewłaściwie sformułowanego. Wyjaśnić należy, że podziału na działania obligatoryjne i fakultatywne dokonywano jeżeli wykonywane mają być na działkach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Działania obligatoryjne mają na celu utrzymanie przedmiotów ochrony. W przedmiotowym projekcie jako działania takie przyjęto nieprzekształcanie siedliska i prowadzenie ochrony czynnej w niezbędnym zakresie do zachowania siedliska.

1.5.  Dla siedliska przyrodniczego o kodzie 7110 nieprecyzyjne określono jak i kiedy ma być wykonywane działanie polegające na niedopuszczeniu do osuszania siedliska i prac udrożnieniowych na ciekach. Uwagę uwzględniono -  działanie zostało usunięte.

1.6. Dla siedlisk przyrodniczych o kodzie 7140, 91E0 nieprecyzyjne określono jak i kiedy ma być wykonywane działanie polegające na niedopuszczeniu do osuszania siedliska i prac udrożnieniowych na ciekach. Uwagi nie uwzględniono. Część areału siedlisk leży na gruntach wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Dlatego należało określić działanie obligatoryjne mające na celu utrzymanie przedmiotów ochrony w obecnym stanie zachowania w czasie obowiązywania pzo oraz zaproponować działania fakultatywne związane z ochroną czynną, których wykonanie powinno sprzyjać poprawie stanu ochrony.

1.7. W siedlisku o kodzie 91T0 zwrócono uwagę na zapis dotyczący działania polegającego na stosowaniu gospodarki zrębowej. Do działania mającego na celu odsłonięcie dna lasu zastosowano nomenklaturę właściwą dla użytkownika tego terenu.

2. W dniu 06.03.2014 r. Gmina Raków wniosła o usunięcie wskazań do dokumentów planistycznych Gminy Raków. Uwagę uwzględniono z uwagi na wcześniejsze stanowiska sprawującego nadzór nad obszarem Natura 2000. Ponadto wskazanie odnosiło się do niewielkiego płatu siedliska przyrodniczego o kodzie 6510 dopiero proponowanego do wpisania do SDF jako przedmiot ochrony.

3. W dniu 07.03.2014 r. Nadleśnictwo Łagów w odniesieniu do siedliska przyrodniczego o kodzie 91T0 wniosło o dopisanie do podmiotów odpowiedzialnych za wykonywanie działań ochronnych  również wykonujących prawa właścicielskie. Uwagę uwzględniono.

4. W dniu 07.03.2014 r. Nadleśnictwo Chmielnik wniosło o:

4.1. Zmianę terminu usuwania drzew i krzewów na torfowiskach oraz o dopisanie jako podmiotów odpowiedzialnych za wykonywanie działań ochronnych również wykonujących prawa właścicielskie. Termin wycinki jest optymalny ze względu na  potrzeby ochrony siedlisk przyrodniczych, dlatego uwagi nie uwzględniono. Dopisano wykonujących prawa właścicielskie.

4.2.  Dopisanie na stronie 94 dokumentu do podmiotów odpowiedzialnych za wykonywanie działań ochronnych  Regionalna Dyrekcję Ochrony Środowiska. Uwagi nie uwzględniono ponieważ podmioty zostały wskazane zgodnie z posiadanymi kompetencjami.

4.3. Wykreślenie oddziału leśnego 47Ab, gdzie znajduje się uprawa sosnowa, z działań ochronnych przewidzianych dla łąk o kodzie 6510 oraz dla modraszka telejusa. Uwagę uwzględniono.

4.4.  Wykreślenie oddziałów leśnych  50g - 51c z miejsc prowadzenia działań ochronnych ponieważ położone są one poza obszarem Natura 2000. Uwagę uwzględniono.

              Powyższe uwagi nie spowodowały konieczności wprowadzenia istotnych zmian w tekście konsultowanego projektu zarządzenia, dlatego możliwe było niezwłoczne wprowadzenie korekt i podjęcie dalszych czynności zmierzających do ustanowienia tego aktu prawa miejscowego.

Projekt zarządzenia został na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 roku o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.), uzgodniony przez Wojewodę Świętokrzyskiego w dniu 28 marca 2014r.

Realizacja działań ochronnych zawartych w niniejszym akcie prawnym będzie finansowana, m.in. ze środków budżetu państwa w tym w części, której dysponentem jest sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie PLH260040. Nie wyklucza się możliwości wykorzystania innych źródeł finansowania. Szacuje się, że potencjalny koszt realizacji wszystkich działań ochronnych zawartych w niniejszym planie w okresie 10 lat wyniesie łącznie około 8000000 zł. Kwota ta nie uwzględnia kosztów związanych z modyfikacją metod gospodarowania na siedliskach przyrodniczych zlokalizowanych na terenach leśnych. Koszt działań z zakresu monitoringu działań ochronnych (monitoring stanu siedlisk) szacunkowo wyniesie około 170000 zł.

Wydanie Aktu normatywnego nie powinno skutkować wpływem na rynek pracy. Akt normatywny nie wpłynie w sposób istotny na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw i rozwój regionalny.